HÚP MIẾNG CANH, CỐ MÀ NUỐT ĐI CON!

(Đoản văn)

Lã Nguyên

Hôm nay, 20/3, ngày HẠNH PHÚC, mình kể chuyện này.

Từ khi chẳng còn phải dùng đến sổ gạo, muốn ăn bao nhiêu cứ ra chợ mà mua, mình buộc chỉ cổ tay, thề độc: sẽ không bao giờ đụng tới ngô, khoai, sắn nữa. Thề độc như thế, vì mình lớn lên bằng sắn, bằng khoai. Có dễ cả hàng chục mẫu sắn, ngô, khoai  đã được đào lên, đổ vào kho chứa là cái bụng của mình. Riêng chuyện khoai, có một kỉ niệm đã cắm rế trong óc từ hồi mình lên 8, dẫu đến chết, chắc cũng chẳng quên được.  Mà đẹp đẽ gì đâu! Nó chỉ là kỉ niệm về chuyện đói. Thế hệ chúng mình, quá nửa đời người, chẳng mấy khi đặt lưng xuống chiếu mà bụng được no. Cho nên, nếu có 10 kỉ niệm đáng nhớ, thì chắc mình phải có tới 6, hay 7 chuyện gì đó về cái đói. Đói, chao ôi, rất đói! Đói “vàng cả mắt”, đôi khi “tay bắt chuồn chuồn”. Nhưng đói nhất có dễ vẫn là đận 1954. Cha mình bảo, thóc đã nộp thuế, chở lên Điện Biên hết rồi. Suốt tháng giêng và tháng hai, nhà mình toàn ăn “lớ”. Thanh Hóa, quê mình gọi “lúa” là “lọ”.  Nghệ An gọi lúa là “ló”. “Lọ” (hay “ló”) phơi khô, đem quạt. Khi quạt, trấu bay ra xa, “lọ” chắc chảy xuống họng quạt thứ nhất, “lọ” lép rơi xuống họng quạt thứ hai, xa hơn một chút. Bình thường, thứ “lọ” lép này là thức ăn của gia súc. Phải năm đói, nó là thức ăn của người.  “Lớ” là “lọ” lép (hay “ló lép”, theo tiếng Nghệ An) đem rang rồi giã thật nhỏ. Nó là cám. Nhưng so với cám, “lớ” có nhiều tấm hơn một chút. Đổ “lớ” ra mẹt, lấy thìa xúc  cho vào mồm, ngậm chặt lại cho nước miếng tứa ra rồi nuốt dần. Mẹ mình kể, có người đang ăn, hứng lên nói chuyện, sặc phải “lớ”, lăn ra chết nghẹn, đưa đi viện, nhưng không cứu được. Cho nên, nhà mình cấm nói chuyện khi ăn “lớ”.  Thỉnh thoảng, mẹ mình mua được một mớ sắn “gạc nai”. Nó là thứ sắn dân mạn ngược  hong trên gác bếp, đen sì. Phải ngâm nước cho mềm ra, gọt vỏ , thái nhỏ, bỏ chày giã thành bột. Bột sắn “gạc nai” khen khét mùi khói rất khó chịu. Đem thứ bột sắn có mùi khói khen khét ấy trộn với rau khoai, hoặc lá bầu non,  thêm ít nước, giã lại cho nhuyễn, rồi vắt thành từng nắm, bỏ chõ đồ lên để ăn.

Phải đến tháng 3, nhà mình mới dỡ được một vạt khoai. Khoai tháng 3 còn rất non, nhưng vẫn phải dỡ. Các con mình giờ chắc không hiểu rõ ý nghĩa của câu ca: “Tháng 8 đói qua, tháng 3 đói chết”. Nhà mình không đến nỗi phải “đói chết” nhờ có cái vạt khoai dỡ non kia. Còn nhớ, hôm ấy, khoai vừa dỡ về, mẹ mình luộc hẳn một nồi to. Mình hái lá rau khoai già nấu canh suông. Khoai chín, đổ ra cái dành. Cha mình bưng nồi canh và dành khoai đặt giữa hè. Cả nhà mình, mỗi người múc một bát canh. Cứ ăn một miếng khoai, lại húp một thìa canh. Khoai ăn cả vỏ, mà ngon ơi là ngon.

Đang ngon lành, bỗng mình tớp ngay phải củ khoai hà. Miệng mình đầy khoai, đắng nghét. Mình đặt vội bát canh xuống hè, suýt ọe. Mẹ hỏi: – Sao thế con? Mình rơm rớm nước mắt: – Phải miếng khoai hà rồi. Mẹ mình bảo: – Đừng nhổ. Húp miếng canh, cố mà nuốt đi con!

Vâng, kỉ niệm thời thơ ấu của mình chẳng có chút thơ nào. Phải thế không, hỡi  các bạn đang hân hoan trong ngày lễ HẠNH PHÚC?.

Hà nội, 20.3.2014.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: